Meta của thị trường và truyền thông

Trên thị trường, ai cũng ra sức quảng bá cho mã cổ phiếu của mình.

Ông là doanh nhân người Mỹ kiêm chủ sở hữu đội Dallas Mavericks; trông như đang ngồi nói chuyện trong xó phòng nhưng đó là phỏng vấn tại nhà vì khi ấy là thời COVID

Ông nói giá trị của Dogecoin thật đáng kinh ngạc, rằng nếu mua được Dogecoin sớm thì hẳn ông đã thành triệu phú, và rằng có thể mua miễn phí trên Robinhood. Rồi ông khuyến nghị Dogecoin với tất cả mọi người, rằng bây giờ Dogecoin là 0.26 đô la nhưng chẳng mấy chốc có thể thành 5 đô la, 10 đô la, 15 đô la, và thay vì mua vé số thì thà mua Dogecoin còn hơn

Nhưng sau buổi phỏng vấn, giá Dogecoin đã lao dốc. Điều thú vị hơn là lúc ông bị mọi người hỏi có lỗ vì Dogecoin không

Hóa ra Dogecoin của ông chỉ vỏn vẹn 500 đô la. Một người giàu hàng nghìn tỷ won mà lên hẳn một chương trình YouTube tầm cỡ toàn quốc để khuyến nghị đồng coin mình chỉ có 500 đô la, thế có hợp lý không? Tiếp theo hãy xem Upstart Holdings

Đây là video Mark Minervini khuyến nghị Upstart. Người dẫn chương trình đặt câu hỏi cho Minervini, người đang khuyến nghị Upstart Holdings ở mức 400 đô la. Khi bị hỏi Upstart là công ty gì (what is UPST do?, What kind of company is it?) thì ông không nói được lời nào, rồi viện cớ micro bị lỗi mà buổi phỏng vấn đột ngột bị ngắt. Một công ty mà chẳng biết nó làm gì lại được quảng bá như thế này sao?

Và rồi Upstart bước vào một xu hướng giảm mạnh. Rốt cuộc vì sao người ta lại thổi giá cổ phiếu?

Hơn chục năm trước, trong buổi phát sóng mà Jim Cramer tưởng máy quay đã tắt, ông tiết lộ rằng trước khi vào lệnh bán khống, các quỹ đầu cơ sẽ khơi lên kỳ vọng tối đa thông qua truyền thông

Tóm gọn trong một tấm ảnh thì nó trông như thế này. Và đến giờ Jim Cramer vẫn miệt mài lùng tìm rồi xóa những video trên, đồng thời tự tay tạo ra thuật ngữ 'Jim Bankkul' và trở thành gã hề của công chúng.

Ngày nay phần lớn các mạng lưới tin tức đều do 6 công ty sản xuất và phân phối. Nếu cố kể thêm một cái nữa thì cỡ Bloomberg. Những kịch bản do vài công ty này tạo ra được chuyển tới vô số người dẫn bản tin địa phương khắp nước Mỹ

Hãy xem hiện tượng phát sinh từ đó

Bạn có thể cảm nhận cùng một câu chữ cứ được dùng lặp đi lặp lại trong cùng một bản tin, đặc biệt đoạn cuối là video phê phán mạng xã hội. Thông điệp họ muốn truyền đi là “this is extremely dangerous to our democracy”, tức là "đây là mối đe dọa rất lớn đối với nền dân chủ của chúng ta". Một kịch bản được viết ra ở một nơi rồi được chuyển đi khắp các bản tin địa phương.

Lần này hãy quay lại thời vụ GameStop.

Trong vụ GameStop, tức GME, các hãng truyền thông này cũng đã nỗ lực hết sức để thay đổi “meta”

Khi vụ GameStop đột nhiên trở nên quá nghiêm trọng, các hãng truyền thông tung ra tin giả rằng các nhà đầu tư nhỏ lẻ trên Reddit giờ đã bắt đầu quan tâm tới bạc. Rồi họ biếm họa những người ấy. Đặc biệt, hãy xem bộ phim khắc họa Keith Gill, người dẫn dắt vụ GameStop

Điều không được quên là ông ấy có CFA. CFA là chứng chỉ quốc tế về phân tích tài chính, được biết đến như kỳ thi có độ khó cao nhất trong giới tài chính

CFA phải có kinh nghiệm hành nghề mới lên được cấp cao hơn và phải qua đủ 3 cấp mới lấy được, nên ngay cả dân chứng khoán đang trực tiếp làm nghề cũng hiếm khi lấy nổi chứng chỉ này.

Hơn thế nữa, các buổi phát sóng của ông rất tinh vi và chi tiết, ông đã xem và phân tích báo cáo tài chính 20 năm của GameStop suốt nhiều giờ liền. Nhưng những nhà đầu tư đi theo ông lại bị khắc họa như những kẻ nghiện.

Bộ phim tài liệu Netflix về họ thì mô tả họ như những kẻ cờ bạc và khiến họ bị đem ra cười cợt. Còn điều mà phim tài liệu không nói: hồi vụ GameStop, vì Robinhood chặn lệnh bán nên đã có một phiên điều trần, và khi đó CNBC đang truyền hình trực tiếp phiên điều trần ấy

Bên trái là buổi phát trực tiếp của CNBC, bên phải là video trực tiếp phiên điều trần. Xem video sẽ thấy ngay khi có người nói hành vi của Robinhood là một sự xâm phạm nghiêm trọng và nhắc tới Citadel thì lập tức hình ảnh bị tráo sang video khác. Đây là sức mạnh của báo chí sao? Và phần lớn những video như thế đều bị cắt hoặc biến mất vì các báo cáo vi phạm bản quyền của CNBC

Lần này hãy quay lại năm ngoái

Rồi ngày 5 tháng 12 năm 22, không biết bạn có nhớ không, tự dưng trên trang chủ Bloomberg xuất hiện bài nói rằng có khoản nợ ẩn 70 triệu tỷ won và việc các tổ chức hưu trí

phòng hộ tỷ giá có thể sinh ra vấn đề

Và rồi bài báo này lại được các hãng truyền thông Hàn Quốc bê nguyên về. Meta cứ thế lan ra lần nữa. Chỉ cần từ hôm nay để ý các tin kinh tế trong nước liên quan tới thị trường chứng khoán Mỹ, bạn sẽ thấy vô số bài viết đã bê nguyên bài của CNBC hay Bloomberg mà chẳng suy nghĩ gì. Và thị trường thì đã lập tức bắt đầu phản ứng

Chuyện bảo cổ phiếu nào tốt, mã nào tốt, ngành nào tốt — những chuyện ta chỉ lướt qua trên trang chủ Naver, rồi những chuyện kiểu ai đó trong cộng đồng đã nói như vậy — cứ lớn dần lên và hình thành dư luận, còn mình thì đã tiếp nhận chúng một cách vô thức chăng, hãy thử ngẫm xem.