Lịch sử crypto đến năm 2022

2008-2011 Giai đoạn khởi đầu

Một người tên là Satoshi Nakamoto đã khởi động mạng lưới Bitcoin. Ở giai đoạn rất sơ khai, nó được giao dịch ở mức vài xu. Đến năm 2012 thì được giao dịch ở mức vài chục đô la, và khi đó ngoài giao dịch P2P và đào coin thì không có cách nào khác để mua bán. Rồi Mt. Gox xuất hiện. Trước khi trở thành sàn giao dịch Bitcoin, Mt. Gox vốn là sàn trao đổi thẻ bài game.

• _p.090110 비트코인 네트워크의 시작

2012-2015 Chu kỳ hack

Đến năm 2012, Mt. Gox là sàn giao dịch Bitcoin đang lớn mạnh, và nhiều sàn giao dịch, ví, công cụ tiền mã hóa khác như Coinbase, CoinMarketCap, quỹ tín thác Bitcoin của Grayscale cũng lần lượt xuất hiện.

Những website như Silk Road đã tạo ra thị trường cho phép đổi Bitcoin lấy các hàng hóa khác. Nhưng ý thức về tầm quan trọng của việc quản lý tài sản Bitcoin lại vắng bóng, và hơn 1 triệu Bitcoin đã bị đánh cắp hoặc thất lạc, trong đó có 850.000 đồng của Mt. Gox.

Sau đó Mỹ mở phiên điều trần về Bitcoin, Trung Quốc cấm Bitcoin, giá lao dốc và nhiều người rời bỏ thị trường. Chính trong giai đoạn trầm lắng này, dự án vĩ đại nhất đã ra đời, đó là Ethereum. Ethereum giới thiệu hợp đồng thông minh, thứ sẽ trở thành hạt nhân của nền kinh tế số. Công nghệ cho phép lập trình trên một blockchain phi tập trung chính là một chu kỳ đổi mới mới.

• _p.130101 비트코인 100달러 돌파

2016-2019 Chu kỳ ICO

Trong giai đoạn này, Ethereum liên tục mở ra thêm nhiều khả năng lập trình cho tiền mã hóa. Đặc biệt, ICO vừa là công cụ huy động vốn vừa là công cụ lừa đảo kiểu token rác, và đã đạt mức phổ biến khổng lồ. Vô số dự án ICO không bao giờ thành hình rốt cuộc đã gây thiệt hại cho rất nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ, và đến tháng 7 năm 2017, SEC phán quyết rằng token là chứng khoán, châm ngòi cho làn sóng quản lý kéo dài đến tận hôm nay.

Từ tháng 10 năm 2017, do chính sách thắt chặt và xung đột thương mại, vốn hóa thị trường tiền mã hóa giảm từ 700B vào tháng 1 năm 2018 xuống còn 105B vào đầu năm 2019. Một số giao thức ra đời trong giai đoạn này đã trở thành yếu tố cốt lõi của hệ sinh thái DeFi ngày nay. Chẳng hạn, Uniswap đã khai sinh ra sàn giao dịch phi tập trung hiệu quả hơn bất cứ thứ gì từng có trước đó, và vô số người gửi tiền có thể nhận lãi thông qua hợp đồng thông minh. Những giao thức như vậy đã trở thành nền tảng cho mùa hè DeFi năm 2020.

2020~2022 Chu kỳ giảm đòn bẩy

Việc CME ra mắt hợp đồng tương lai Bitcoin và chính sách nới lỏng định lượng do đại dịch COVID đã đưa vô số dòng tiền vào thị trường tiền mã hóa, và các DeFi bắt đầu tạo đòn bẩy bằng nguồn tiền đổ vào đó. Khi ai nấy đều bắt đầu tạo đòn bẩy, giá tiền mã hóa liên tục tăng và cuộc cạnh tranh giữa các DeFi lại sinh ra cuộc đua lãi suất gay gắt hơn. Có thời điểm giao thức Anchor của Luna có lãi suất tiệm cận 20%, và năm 2021 Bitcoin lập đỉnh ở mức 68,990 đô la.

Nhưng đầu năm 2020, cùng với việc Fed khởi động chính sách kiềm chế Lạm phát, đã xảy ra chuyện Stablecoin sụp đổ trong vụ Luna, và tình trạng nghẽn thanh khoản phát sinh trên thị trường khi đó lần lượt kéo theo vụ phá sản của 3AC. Ngoài ra, Voyager Capital, BlockFi cùng các bên đã cho 3AC vay cũng lần lượt gục ngã, nên người ta gọi đó là Khủng hoảng nợ dưới chuẩn phiên bản tiền mã hóa. Cuối cùng, vào tháng 11, FTX, sàn giao dịch lớn thứ ba thế giới, đã biển thủ tiền của khách hàng để bù lỗ cho công ty con rồi phá sản khi nổ ra sự kiện rút tiền hàng loạt.